Arktyka.org - Serwis o małych ludach Północy

  Serwis o Małych Ludach Północy

Jesteś autorem tekstu?
Chcesz zamieścić artykuł?
Skontaktuj się »


Aktualności


Jednym z podstawowych, należy dodać, tradycyjnych zajęć Grenlandczyków jest rybołówstwo, dlatego wśród kamiennych figur, które można napotkać błądząc po wyspie nie mogło zabraknąć postaci bogini morza Seide, do której rybacy zwykli zwracać się z prośbą o pomoc, chcąc zapewnić sobie pomyślny połów. Woda jest jednym z żywiołów, które mają wpływ na życie Grenlandczyków, przede wszystkim ich gospodarkę.
Zapiski Marii Dybowskiej z pobytu na Grenlandii ...

więcej 21.01.2014 r.


Przedstawiamy raport dotyczący danych statystycznych Inuitów kanadyjskich. Raport został opublikowany przez Inuit Tapiriit Kanatami (ITK) organizację, która zrzesza 55000 Eskimosów żyjących w 53 wspólnotach na całym regionie Inuvialuit czyli Kanadyjskim Terytorium Północno-Zachodnim, Nunavut, Nunavik (Północny Quebec) i Nunatsiavut (Północny Labrador) oraz rozległych regionach Polarnych, nazywanych przez Eskimosów Nunangat. ITK założona została w 1971 roku i reprezentuje oraz wspiera interesy Eskimosów na różnych płaszczyznach - społecznej, kulturowej a także politycznej.

więcej 29.03.2013 r.


Itelmeni zamieszkują zachodnie wybrzeże półwyspu Kamczatka w Federacji Rosyjskiej. Jest to najstarszy tubylczy lud Półwyspu, którego liczbę szacuje się obecnie na 1450 osób i który zachował swój język oraz tradycyjny styl życia. Zamieszkuje w przeważającej większości region w pobliżu miejscowości Tigil i Kovran. Utrzymują się generalnie z polowań, połowów na łososia, zbieractwa roślin jadalnych. W zimie natomiast korzystają z tradycyjnych środków transportu - psich zaprzęgów i sanek.
Zapraszamy na tekst Marii Dybowskiej poświęcony językowi itelmeńskiemu ...

Przeczytaj cały artykuł więcej 12.10.2012 r.


Rosjanie byli pierwszymi przybyszami, którzy zjawili się na Wyspach Komandorskich bezpośrednio po Ich odkryciu. Aleuci zostali na nie przewiezieni w 1828 roku z Wysp Aleuckich (Attki i Attu) przez rosyjsko - amerykańską kompanię w celu zasiedlenia odkrytych wysp i doglądania polowania na morskie ssaki.
Aleuci wrócili więc teoretycznie do miejsca, z którego ok. 9000 lat temu wyruszyli w kierunku Ameryki, badania prowadzone przez archeologów i antropologów wskazują na nich jako rdzennych mieszkańców Wysp Komandorskich. Ale ponowne zasiedlanie tych wysp przebiegało niezwykle brutalnie. Zachowały się drastyczne opisy z nim związane. Maria Dybowska.

Przeczytaj cały artykuł więcej 07.03.2012 r.


Jest to książka interdyscyplinarna. Marian Adamus zawarł w niej informacje zarówno z dziedziny archeologii, historii, etnologii i przede wszystkim językoznawstwa. W sposób bardzo zgrabny zahacza wszystkie najważniejsze tematy, jakie związane były z ludnością eskimoską u progu XXI wieku. Opisując historię czy zwyczaje skrzętnie przemyca trudne zagadnienia lingwistyczne co czyni książkę atrakcyjną i zrozumiałą nawet dla laika. "Skacząc" z tematu na temat dotyka wielu kwestii pozbawiając nas monotonii historycznej chronologii. To naprawdę świetne 167 stron tekstu.

Przeczytaj cały artykuł więcej 10.02.2012 r.


Słowo od autora: Czytając ten tekst po 8 latach od napisania zdaję sobie sprawę, że zawiera wiele uchybień. Nie łatwo było zdobyć materiały z uwagi na to, że większość książek i opracowań dotyczących interesującego mnie tematu, które odnalazłem w bibliotekach, było wydanych w języku rosyjskim. Ponadto teksty, na których się opierałem były pisane w różnych latach (epokach ustrojowych) i przez różnych autorów. Stąd mam wrażenie, że niektórzy z nich pisząc o narodach Rosji (bądź ZSRR) musieli zwracać uwagę na występującą cenzurę lub wyrażali niekiedy własną opinię na temat wydarzeń u naszych wschodnich sąsiadów. Mogą więc pojawiać się pytania na temat ich pisarskiej obiektywności. Stanisław Cieślik.

Przeczytaj cały artykuł więcej 16.11.2010 r.


Można powiedzieć, że to taka eskimoska olimpiada. Raz na cztery lata organizowane jest Walne Zgromadzenie przedstawicieli Eskimosów z Kanady, Grenlandii, Rosji i Stanów Zjednoczonych - Inuit Circumpolar Council. W tym roku przypadła okrągła, 30 rocznica spotkań. Dla Eskimosów to bardzo ważne wydarzenie, gdzie wszyscy razem mogą omawiać i decydować na temat istotnych problemów dotyczących ich niemałego przecież regionu. Uchwalone decyzje są podstawą i mapą przewodnią do prac prowadzonych w terenie. ...

> więcej 27.10.2010 r.



Dość spory "problem" stanowią obecnie ludy tubylcze regionów Północy, których tradycyjny rytm życia został zburzony bądź zaburzony przez ingerencję kolonizatorów i zderzenie odmiennych kultur. Problem ten występuje praktyczne na obszarze całej Arktyki, choć odnosi się również (a być może nawet i w szczególności) do innych rdzennych nacji. W naukach etnologicznych nazywany jest akulturacją ...

więcej 23.09.2010 r.


W roku 1953 i 1955 rząd kanadyjski przeprowadził eksperyment zasiedlenia najdalszych krańców Dalekiej Północy. Operacja została przeprowadzona relokując społeczności tubylcze z Pond Inlet i Inukjuak (dawniej Port Harrison).
Mimo protestów Eskimosów, w roku 1953 na miejsce Resolute Bay dotarły 23 osoby i 27 psów. Program relokacji w początkowej fazie odbył się bez zapewnienia na miejscu niezbędnej infrastruktury. Kontrowersje w tej sprawie trwały od samego początku i w roku 1996 rząd Kanady zdecydował się wypłacić Eskimosom odszkodowanie w wysokości 10 milionów $. Teraz do tej kwoty dołączył również oficjalną notę z przeprosinami.

więcej 25.08.2010 r.


Dzisiejsi Eskimosi Labradorscy wywodzą się z tak zwanej kultury Thule. Na teren Półwyspu przybyli stosunkowo niedawno, bo w drugiej połowie XV w., czyli na krótko przed Europejczykami. W odróżnieniu od pozostałych grup kanadyjskich Eskimosów, Inuici Labradorscy bardzo wcześnie zetknęli się z białymi kolonizatorami. Pierwsze spotkania miały miejsce już koło 1760 roku. Znaczący wpływ na kontakty między Inuitami Labradorskimi a Białymi mieli osiadli w Nowej Fundlandii i Labradorze Bracia morawscy. Dzisiaj teren ten nazywany jest Nunatsiavut a Inuici posiadają szeroką autonomię.

więcej 31.05.2010 r.


KBP przy Prezydium PAN w latach 2007 - 2008 pełnił również funkcję Polskiego Komitetu ds. 4 Międzynarodowego Roku Polarnego. Nadrzędnym celem działań Komitetu Badań Polarnych w 2008 roku było:
• Zabezpieczenie udziału polskich instytucji naukowych w międzynarodowych programach zawiązanych z 4th International Polar Year (4IPY) - 4 Międzynarodowym Rokiem Polarnym 2007 - 2008 (MRP).
• Kontynuacja prowadzenia działalności wydawniczej na wysokim poziomie merytorycznym i edytorskim kwartanika "Polish Polar Research", znajdującego się na tzw. "liście filadelfijskiej".

więcej 23.02.2010 r.

Europejska część Arktyki zamieszkiwana jest w głównej mierze przez Lapończyków (Samów, Saamów lub Sapmi) oraz na wschodzie - Nieńców, Komi, Wepsów, Karelów, Ewenków i pomniejsze grupy tubylcze. W niniejszym artykule skupimy się jedynie na Lapończykach.
Nie jest to etnonim zupełnie nieznany. Często region ten kojarzony jest z ojczyzną świętego Mikołaja i gwiazdkowymi prezentami. Natomiast o samej ludności lapońskiej, skąd pochodzą, kim są, o ich kulturze wiemy już nieco mniej ...

więcej 18.02.2010 r.


Niewielu z nas miało okazję oglądać niedźwiedzia polarnego w warunkach naturalnych. Niegościnne tereny Arktyki nie sprzyjają tego typu obserwacjom. Ze względu na olbrzymie terytorium na jakim występują, jak również samotny tryb bytowania, nie lada problem sprawiają one również naukowcom, którzy prowadzą analizy, statystyki i badania nad tymi ssakami.
Niniejszy artykuł ma na celu przybliżyć nieco sylwetkę tego największego drapieżnika Arktyki.

więcej 12.01.2010 r.



Portal Arktyka poleca

Kamczatka i jej ludy autochtoniczne

Kamczatka i jej ludy autochtoniczne

Unikatowe opracowanie Marii Dybowskiej na temat życia, pracy i twórczości znakomitego polskiego uczonego - Benedykta Dybowskiego. Opisy ludów autochtonicznych zamieszkujących Syberię.

Kontakt w sprawie zakupu
mariadybowska [at] interia.pl


Ludy tubylcze Arktyki

Arktyka - Ludy Tubylcze

Tubylcy w Arktyce

Mapka prezentująca wszystkie etniki, które zaliczane są do Małych Ludów Północy przez kraje mające na swoim obszarze strefę arktyczną lub subarktyczną.

Mapa rozmieszczenia ludów tubylczych w tzw. Krajach Arktycznych.
Źródło: www.npolar.no/ansipra

Witamy

Zwracając uwagę na mapę zasiedlenia terenów na kuli ziemskiej, od razu dostrzeżemy, że rozmieszczenie jest zdeterminowane i podyktowane przez środowisko naturalne.












Pierwsze słowa, które przychodzą nam na myśl, i z którymi Arktyka nam się kojarzy, to przede wszystkim śnieg, lodowa pustynia, foki, niedźwiedzie polarne i oczywiście Eskimosi.
Geograficznie Arktyka obejmuje obszar 21 milionów kilometrów kwadratowych a jej granice zostały wytyczone przez średnią temperaturę lipca, która nie przekracza 10 stopni Celsjusza. Kulturowo natomiast, Arktyka zajmuje znacznie szerszy obszar. I tak na przykład w Rosji mianem Małych Ludów Północy określa się prawie wszystkie autochtoniczne ludy Syberii, aż po jej południowe granice.

więcej »


Arktyka

Zobacz fascynujący świat lodu na filmach

Arktyka

Wspaniałe zdjęcia, surowość i piękno dzikiej przyrody

Zobacz »



Serwis Arktyka.org
patronem medialnym książki

Lot do Bieguna Północnego

Roald Amundsen
Lot do Bieguna Północnego

Wydawnictwo CM (Ciekawe Miejsca.net) wznowiło opis jednej z najważniejszych wypraw w historii lotnictwa i badań nad Arktyką – Lot do Bieguna Północnego Roalda Amundsena. Akcja dzieje się w 1925 roku. Roald Amundsen, pierwszy zdobywca Bieguna Południowego, amerykański polarnik Lincoln Ellsworth oraz Hjalmar Riiser-Larsen, norweski pilot i polarnik podejmują niezwykle ryzykowną wyprawę. Kupują dwa samoloty Dornier Do J Wal zdolne lądować na wodzie i przez to nazywane „flying boats” – „latające łódki”. Załodze udaje się wystartować ze Spitsbergenu i wylądować blisko bieguna – niestety ciężko uszkadzając jedną z maszyn. Zaczyna się kilkutygodniowa walka o przetrwanie, której nie planowali ...

Książka do nabycia na stronie sklepu Wydawnictwa Ciekawe Miejsca

www.cmsklep.eu